Наурыз — күн мен түннің теңелуі мен жаңа жылдың басталу мерекесі, оны Еуразияның көптеген халықтары тойлайды. Бұл сөз парсы тілінен енген және «жаңа күн» дегенді білдіреді. Қазақстанда Наурыз мейрамы — мемлекеттік мереке: 21–23 наурыз демалыс күндері болып белгіленген.
Бұл күндері күн мен түн теңеседі, табиғат оянады, ал адамдар жаңа жылды таза парақтан бастауға тырысады: үйді жинайды, қарызын қайтарады, өкпелі жүргендермен татуласады.
Мерекенің мәні
Қазақтар Наурызды ежелден жаңа жылдың басы және жаңару уақыты деп санаған. Еліміздің батыс өңірлерінде 14 наурызда Амал мерекесі тойланады — бұл күні адамдар бір-біріне барып, «көрісу» дәстүрімен құшақтасып, амандық тілейді.
«Наурыз — жаңа күн, жаңа жыл»
Халық аузынан
Наурыз көже
Мерекенің басты тағамы — наурыз көже. Оны үлкен қазанда пісіріп, үйге келген әр адамға ұсынады. Дәстүр бойынша көжеге жеті түрлі өнім салынады — қазақ үшін жеті саны қасиетті:
- су
- ет
- тұз
- май
- ұн
- дән — тары, күріш немесе бидай
- сүт
Салт-дәстүрлер мен ойын-сауық
Мерекелік серуендер
Мерекеде киіз үйлер тігіліп, концерттер, айтыстар, жарыстар мен ұлттық ойындар өтеді. Жастар мерекеге арнайы орнатылатын алтыбақанның басына жиналады.
Бата
Үлкендер жастарға жаңа жылға бата береді, ал қонақтарды мол дастарқан күтеді.
Бүгінгі Наурыз
Наурыз ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұра тізіміне енгізілген. Бүгін ол әр қалада және ауылда жәрмеңкелермен, концерттермен және, әрине, наурыз көжемен тойланады.
